Аннотация

Асқазан обырында микросателлиттік тұрақсыздық (МСТ) белгілі бір клинико-морфологиялық сипаттамалармен – ішек типті гистологиялық құрылымымен, ісікті инфильтрациялайтын лимфоциттердің болуымен және аурудың салыстырмалы түрде қолайлы ағымымен байланысты. Бұл шолуда

МСТ-ның молекулалық негіздері, оны анықтау әдістері (иммуногистохимиялық талдау, микросателлитті маркерлер панелімен ПТР, жаңа буын секвенирлеу) және оның прогностикалық, сондай-ақ предиктивтік мәні талқыланады. Ірі клиникалық зерттеулер мен метаанализдердің деректері бойынша, МСТ резектабельді асқазан обыры бар науқастарда болжамды жақсартатын тәуелсіз фактор бола алады және иммундық терапияға жауап беру тұрғысынан әлеуетті биомаркер ретінде қарастырылады. Сонымен қатар, МСТ болуы адъювантты химиотерапияның төмен тиімділігін көрсетуі мүмкін, бұл пациенттерді стратификациялаудың және емдеуді дараландырудың маңыздылығын көрсетеді.

Аннотация

Жаһандану заманында адамзат, ұлт, мемлекет жетістігі оның әлемдегі орны күшпен емес, біліммен, ғылыммен өлшенеді. Сондықтан Тәуелсіз Қазақстан үшін жастарымызға ғылыммен ұштасқан білім беру, оларды Адал Азамат етіп тәрбиелеу аса маңызды. Білім беру ісі күрделі әрі жауапты іс екендігін бүкіл әлем

елдері де, осы сала мамандары да жоққа шығармайды. Алайда, білім абстрактілі берілмейді, ұлттық-унитарлы мемлекеттерде ол негізінен белгілі бір ұлт пен ұлыс өкілдеріне олардың табиғи және рухани қажеттіліктерін ескере отырып беріледі. Ендеше, жастар бойындағы: ұлттық болмысты, ұлттық менталитетті, ұлттық сананы қалыптау өзекті мәселелердің бірі болмақ. Ал осы аталғандарды жүзеге асыруда әлеуметтік-гуманитарлық ғылымдардың орны бөлек. Біздің мақаламыздың басты мақсаты және өзектілігі – жоғары оқу орнында өтілетін әлеуметтік-гуманитарлық пәндердің мазмұнына саяси-әлеуметтік және дүниетанымдық тұрғыдан талдау жасай отырып, оларды болашақта қалай оқытуымыз керектігі туралы пікір бөлісу.
Бүгінгі жастар болмысын қалыптастыруда білім қандай қажет болса, олардың саналы, парасатты, әдепті адам болуларында тәрбиенің де орны ерекше. Білім мен ғылымның ел мен елді теңестіретін қандай шындық болса, тәрбиесіз берілген білімнің де адамға пайдасыздығын талай ойшылдар айтқан. Мақалада «тәрбиесіз берілген білім – адамзаттық қас жауы» (Әл-Фараби) – деген қағиданы басшылыққа ала отырып, білім мен тәрбиенің тығыз байланысты екендігі де сөзсіз болады.
Нәтижесінде: Қазіргі білім беру процесінде өз кәсібін терең игерген маман қандай қажет болса, әлеуметпен тіл табыса білетін, гуманитарлы тұрғыдан білікті, тәрбиелі, Адал Азамат болу, тәуелсіз елге, ұлтқа саналы қызмет ету азаматтық парыз деген ой қорытынды жасалады.

Аннотация

Жүректің метастатикалық зақымдануы (ЖМЗ) жүректің бастапқы ісіктеріне қарағанда әлдеқайда жиі кездеседі: аутопсия деректері бойынша оның жиілігі 2,3–18,3% аралығында және бастапқы ісіктерден 20–40 есе жиі анықталады. Жалпы метастатикалық үдерістің таралуы кезінде жүрек зақымдануы науқастардың

14,2%-да байқалады. Дегенмен, асқазан обыры кезінде жүрекке метастаз жіберу өте сирек кездеседі. Бұл мақалада асқазанның перстневидті жасушалы, жіктелмеген карциномасы бар 53 жастағы әйелдің жүрек қабаттарының (эпикард, миокард, эндокард) метастатикалық зақымдануы сипатталады. Комплексік зерттеу және аутопсия нәтижесінде лимфа түйіндерінде, бауырда, бүйрекүсті бездерінде, ұйқы безінде және жүректе көпше метастаздар анықталды. Морфологиялық тұрғыдан перстневидті жасушалармен инфильтрация, микротромбоздар, миолиз және кардиомиоциттердің дистрофиясы анықталды. Иммуногистохимиялық зерттеу CK оң экспрессияны көрсетті. Бұл жағдай онкологиялық науқастарда жүрек симптоматикасы пайда болғанда онкоқырағылықтың маңыздылығын және эхокардиография мен ИГХ қолдана отырып ерте диагноз қоюдың, сондай-ақ мультидисциплинарлық тәсілдің қажет екенін көрсетеді.

Аннотация

Бұл мақалада Қазақстанның медициналық зиялы қауымының өкілдері – Мүбина Ниязова, Гүлсім Асфендиярова және Елизавета Бөкейханованың ХХ ғасырдың басындағы денсаулық сақтау саласын дамытудағы және елдің қоғамдық-саяси өміріндегі рөлі қарастырылады. Зерттеу хронологиясы қазақ

интеллигенциясының революцияға дейінгі кезеңнен 1920-1930 жылдарға дейінгі дамуын қамтиды. Авторлар Ресейдегі революциялық оқиғалар мен олардың Қазақстанның саяси дамуына әсерін, сондай-ақ қазақ зиялыларының ұлттық тәуелсіздік үшін күреске қатысуын талдайды. Авторлар алғашқы әйел дәрігерлердің өмірбаянын зерттеп, олардың тек Қазақстанда ғана емес, Орталық Азиядағы медициналық, ағартушылық және қоғамдық қызметтерін қамтыған. Ол сондай-ақ олардың денсаулық сақтау, ана болу және әйелдер құқықтарын қорғауға қосқан елеулі үлесін бағалайды. Зерттеулер, баспасөз материалдары мен мұрағат құжаттарын талдау негізінде дәрігерлер мен қазақ халқының «Алаш» қозғалысының белгілі бір байланысы анықталды.
Зерттеудің мақсаты. ХХ ғасырдың бірінші ширегіндегі Қазақстанның денсаулық сақтау саласы мен қоғамдық-саяси өмірінің дамуына алғашқы әйел дәрігерлердің қосқан үлесі мен мұрасын зерттеу.
Әдістері. Зерттеуде тарихи-биографиялық, әлеуметтік-мәдени және салыстырмалы әдістер қолданылады.
Зерттеу нәтижесіндежоғары медициналық білім алған тұңғыш қазақ әйелдері дәстүрлі қоғамда кәсіби медицина саласының ізашарлары болғаны анықталды. Медицинадағы әйелдер ана мен бала өлімін азайтуға, санитарлық тазалық пен аурулардың алдын алу туралы білімді таратуға нақты үлес қосты.
Қорытындылар. Қазақстандағы алғашқы әйел дәрігерлер медицинаның дамуына ғана емес, әйелдердің қоғамдағы рөлін қайта анықтауға да зор үлес қосты. Олардың жетістіктері қазақ халқы арасындағы әйел мәртебесінің кейінгі өзгерістерінің бастау нүктесі болды, ал олардың естелігі ұлттық тарихымыздың ажырамас бөлігі болып қала береді.

Аннотация

Мақала медицина ғылымдарының кандидаты, қауымдастырылған профессор, №2 ішкі аурулар кафедрасының меңгерушісі, резидентура жөніндегі декан орынбасары, Марат Оспанов атындағы Батыс Қазақстан медицина университетінің қызметкері Құрманалина Гүлнара Лұқпанқызының 60 жылдық

мерейтойына арналған. Материалда оның кәсіби жолының негізгі кезеңдері баяндалады: 1988 жылы Ақтөбе мемлекеттік медицина институтын үздік бітіргені, денсаулық сақтау саласындағы алғашқы қадамдары, терапия бөлімін басқаруы және кейіннен туған университетінде отыз жылдан астам педагогикалық және ғылыми қызметі. Ерекше назар оның тұрақсыз стенокардия мәселелеріне арналған кандидаттық диссертациясына аударылған, бұл отандық кардиологияның дамуына қосқан елеулі үлесі болды. Гүлнара Лұқпанқызы – тек ғалым мен педагог қана емес, бірнеше буын жас мамандарды тәрбиелеген тәлімгер. Оның 120-дан астам жарияланымдары, оқу құралдары мен монографиялары дәрігерлер мен студенттер үшін сенімді тірек болып табылады. Оның басшылығымен №2 ішкі аурулар кафедрасы кәсібилік, жауапкершілік және адамгершілік мектебіне айналды.
Оның қызметінің маңызды бөлігі халықаралық сараптамалық комиссиялар мен аккредитациялық кеңестердің жұмысына қатысуы болды, бұл дәрігерлерді даярлауды жаңа деңгейге көтеруге мүмкіндік берді. Гүлнара Лұқпанқызы EUROASPIRE VI және ICaReMe халықаралық көпорталықты зерттеулеріне қатысып, клиникалық кардиология мен жұқпалы емес аурулар эпидемиологиясының дамуына үлес қосты. Оның энергиясы мен беделінің арқасында университет халықаралық медициналық қоғамдастықтағы өз орнын нығайтты. Әріптестеріне және білім алушыларға деген ықыласы, пікір алмасуға ашықтығы, білімін бөлісуге және кәсіби қалыптасуға жәрдемдесуге ұмтылысы Гүлнара Лұқпанқызын ғалым мен педагог қана емес, сонымен бірге қадірлі тәлімгер етеді. Қазақстан Республикасының денсаулық сақтау саласын дамытуға қосқан зор үлесі үшін ол «Денсаулық сақтау ісінің үздігі» төсбелгісімен марапатталды. Мақала оның кәсібилігіне, адами қасиеттеріне, медицина мен білімге адалдығына деген құрмет болып табылады.