Аннотация. Антибиотиктерге төзімділік — бұл медицина мен ауыл шаруашылығында антибиотиктердің шамадан тыс және бақылаусыз қолданылуына байланысты туындаған жаһандық денсаулық сақтау үшін елеулі қауіп. Антимикробтық препараттарды дұрыс тағайындамау, медициналық мекемелердегі санитарлық нормалардың сақталмауы және қоршаған ортаның ластануы төзімді бактерия штаммдарының таралуына ықпал етеді.
Жаңа антибиотиктерді әзірлеу көптеген қиындықтарға тап болады, олардың қатарында төзімділіктің тез дамуы және тиімді қосылыстарды табудағы қиындықтар бар. Антибиотиктерді іздеудің дәстүрлі әдістері өз мүмкіндігін сарқып бітті, ал жүйелік биология мен антибиотиктерді ашу платформалары секілді заманауи технологиялар әлі де серпінді нәтиже берген жоқ.
Жасанды интеллект (ЖИ) жаңа бактерияға қарсы препараттарды әзірлеуде маңызды рөл атқарады. Терең оқыту алгоритмдері химиялық қосылыстарды талдап, олардың биологиялық белсенділігін болжайды. Мұндай мысалдардың бірі — бактерияларда төзімділік дамуын болдырмайтын ерекше әсер ету механизмі бар галицин препаратының ашылуы.
ЖИ сонымен қатар емдеу сызбаларын оңтайландырып, терапияны дербестендіреді және жанама әсерлер қаупін азайтады. Дәрілік қосылыстардың виртуалды скринингі жаңа препараттарды әзірлеу процесін жеделдетіп, шығындарды азайтады және тиімділікті арттырады. Болашақ зерттеулер ЖИ үлгілерінің интерпретациясын жақсартуға бағытталады, бұл оларды медицинада неғұрлым дәл әрі қауіпсіз қолдануға мүмкіндік береді.
Негізгі сөздер: антибиотикорезистенттілік, антибиотиктер, жасанды интеллект, бактериялық инфекциялар, дәрілік препараттар, машиналық оқыту, фармакотерапия